Pune
इराण आणि मध्य पूर्वातील युद्धामुळे जगातील सर्वात महत्वाचा 'स्ट्रेट ऑफ होर्मुज' मार्ग बंद झाला आहे. यातून जगाचा 20 टक्के तेल पुरवठा होतो. आता तेलाची किंमत 112 डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचली आहे.
अमेरिकेत गॅस 5 डॉलर प्रति गॅलन झाला. भारतातही 80 टक्के तेल याच मार्गातून येतं. परिणामी ट्रक, जहाजे, कारचे खर्च वाढले आणि सर्व वस्तू महाग होत चालल्या आहेत. खतेही याच मार्गाने येतात, त्यामुळे शेतकऱ्यांना जास्त खर्च करावा लागेल आणि अन्नही महाग होईल. ही कोविडनंतरची सर्वात मोठी आर्थिक आपत्ती ठरू शकते का? याबद्दल सविस्तर समजून घेऊया.
सरकारकडून रेशनिंग
जगातील अनेक देश आधीच तयारीला लागले आहेत. जपानमध्ये इंधन रेशनिंग लागू केलं आहे आणि ऊर्जा वाउचर वाटले जात आहेत. दक्षिण कोरियातही रेशनिंग चालू आहे. बांग्लादेश, फिलिपिन्स आणि श्रीलंकेत पेट्रोलसाठी लांबलचक रांगा लागल्या आहेत. ऑस्ट्रेलियाने लोकांना 'अनावश्यक प्रवास कमी करा' असं सांगितलं आहे. पाकिस्तान तर आधीच आर्थिक संकटात आहे, आता हे संकट आणखी वाढलं आहे. हे सर्व कोविड काळातल्या नियमांसारखं वाटतंय - 'केवळ गरजेच्या कामासाठी बाहेर पडा'. पण यावेळी कोणतीही आधी चेतावणी दिली जात नाहीये.
भारताची तयारी कशी?
भारत सरकारने मात्र चांगली तयारी केली आहे. भारताने रशिया आणि अमेरिकेकडून तेल पुरवठा वाढवला आहे, ज्यामुळे होर्मुज मार्गावर अवलंबून राहणं कमी झालं आहे. सरकारने 'प्लॅन बी' सक्रिय केला आहे. पेट्रोल, डिझेल आणि एलपीजीचे साठे पुरेसे आहेत असं सांगितलं आहे. त्यामुळे भारतात तेल संकटाची तीव्रता इतर देशांच्या तुलनेत कमी राहील. पण तरीही किंमती वाढणार आणि वाहतूक महाग होणार याची भीती आहे.
एअरलाइन्स उड्डाणे
युनायटेड एअरलाइन्सने या आठवड्यात 5 टक्के उड्डाणे रद्द केली आहेत. जगातील इतर एअरलाइन्सही उड्डाणे कमी करत आहेत. हवाई प्रवास महाग आणि कमी होईल. सरकारे सांगत आहेत की 'बेवजह प्रवास करू नका'. हे शब्द कोविड काळातल्या 'केवळ आवश्यक कामासाठी बाहेर' या भाषेसारखेच आहेत. याचा अर्थ असा की, विमानाने फिरायला जाणं किंवा अनावश्यक सफरी आता कठीण होणार आहे.
